安i璚i miesi帷a

 
安i璚i miesi帷a: 14 sierpnia

安. Maksymilian Maria Kolbe
kap豉n, 1894-1941

 

 

Do roku 1983 ukaza這 si o naszym 安i皻ym 350 ksi捫ek i ponad 3000 artyku堯w. To 鈍iadczy o niezwyk造m zainteresowaniu t postaci.

Na Chrzcie 鈍i皻ym Kolbe otrzyma imi Rajmund. 安i皻ych o tym imieniu znamy 6, b這gos豉wionych — 3. Imi Maksymilian — to imi, jakie Kolbe otrzyma w zakonie. Hagiografia zna o tym imieniu 6 鈍i皻ych.

M璚ze雟two 鈍. Rajmunda Maksymiliana Marii Kolbego wprowadza nas w okres dziej闚 Polski, w kt鏎ym krew m璚ze雟ka pola豉 si najobficiej. Uczony benedyktyn niemiecki, Herbert Tuchle, s逝sznie pisze o okupacji hitlerowskiej w latach 1939-1945, 瞠: „Ko軼i馧 katolicki w Polsce prze篡 epok prawdziwego m璚ze雟twa”. Z dymem krematoryjnych piec闚, w wi瞛ieniach i na polu walk zgin窸o ok. 6 milion闚 obywateli polskich, z czego ok. 4 milion闚 砰d闚. Procentowo Ko軼i馧 w narodzie polskim poni鏀 najdotkliwsze straty: 鄉ierci m璚ze雟k zgin窸o w obozach koncentracyjnych 4 biskup闚 (w Dzia責owie: arcybiskup Julian Nowowiejski i Leon Wetma雟ki, jego sufragan; w Dachau: Micha Kozal, sufragan w這c豉wski, i W豉dys豉w G鏎al, sufragan lubelski) i 2647 kap豉n闚 (20%). Deportowano: 7 biskup闚, a w obozach koncentracyjnych umieszczono 3646 kap豉n闚 (33%) w warunkach ur庵aj帷ych najprymitywniejszym potrzebom, w takich, jakie mog豉 zgotowa diabelska nienawi嗆. Rozp璠zono wi瘯szo嗆 zakon闚 i zamkni皻o wi瘯szo嗆 klasztor闚. W obozach pracy zamkni皻o 1 117 si鏀tr zakonnych. Diecezje che軛i雟ka, w這c豉wska, pozna雟ka, gnie幡ie雟ka, 堯dzka i p這cka utraci造 40-65% duchowie雟twa. Kiedy si czyta te cyfry, przypominaj si czasy Nerona i Dioklecjana. A wierzy si nie chce, 瞠 te czasy wr鏂i造 w wieku XX. W鈔鏚 zamordowanych duchownych kilkana軼ie os鏏 czeka na chwa喚 o速arzy. Jako pierwszy doczeka si jej nasz 安i皻y.

Rajmund urodzi si 8 stycznia 1894 roku w Zdu雟kiej Woli ko這 υdzi, z ma鹵onk闚 Juliusza Kolbego († 1914) i Marianny z D帳rowskich († 1946). W dniu urodzin otrzyma Chrzest 鈍i皻y w ko軼iele parafialnym pw. Wniebowzi璚ia NMP. By drugim z kolei dzieckiem Kolb闚; po nim przyby這 jeszcze trzech braci, z kt鏎ych dwaj zmarli we wczesnym dzieci雟twie. Rodzice trudnili si tkactwem cha逝pniczym, ale z powodu ci篹kich warunk闚 materialnych byli zmuszeni zwin望 warsztat i przenie嗆 si do υdzi, potem do Pabianic, gdzie ojciec pracowa w fabryce, a matka prowadzi豉 sklepik i udziela豉 si jako po這積a (ok. 1897).

Rodzice Rajmunda, chocia byli ubodzy w dobra materialne, jednak byli bogaci w dobra duchowe. Nale瞠li do III Zakonu 鈍. Franciszka. Ojciec, ogarni皻y szczerym patriotyzmem, ch皻nie czyta swoim synom patriotyczne ksi捫ki. Ch這pcy „zara瞠ni” od ojca najch皻niej bawili si w rycerzy i rysowali na p這tach polskie or造. Roztropna matka musia豉 miarkowa ich zap璠y. Pierwsze nauki pobierali w domu rodzinnym. Rajmund jako ch這piec lubi tak瞠 nieraz i poswawoli. Pewnego dnia w takiej sytuacji zawo豉豉 z wyrzutem matka: „Mundziu, co z ciebie b璠zie!?”. S這wa te utkwi造 mu d逝go w pami璚i. Powoli ch這piec powa積ia. Kiedy mia 12 lat, pojawi豉 mu si Naj鈍. Maryja Panna, trzymaj帷a w r瘯ach dwie korony: bia陰 i czerwon. Zapyta豉 ch這pca, czy je chce, a r闚nocze郾ie da豉 mu do zrozumienia, 瞠 korona bia豉 oznacza czysto嗆, a czerwona m璚ze雟two. „Odpowiedzia貫m, 瞠 chc. W闚czas Matka Bo瘸 mile na mnie spojrza豉 i znik豉”. By這 to w ko軼iele parafialnym w Pabianicach.

W 1907 roku franciszkanie konwentualni ze Lwowa prowadzili w Pabianicach misje. Rajmund wraz ze swoim starszym bratem Franciszkiem, postanowi wst徙i do franciszkan闚. Obaj przedarli si przez granic z zaboru rosyjskiego do zaboru austriackiego, do Lwowa, gdzie wst徙ili do ma貫go seminarium franciszkan闚 konwentualnych. W trzy lata potem pod捫y za nimi brat najm這dszy, J霩ef. Lw闚 przypomnia Rajmundowi czasy, kiedy to w katedrze lwowskiej przed cudownym obrazem Matki Bo瞠j 豉skawej kr鏊 polski, Jan Kazimierz, og這si Maryj Kr鏊ow Polski i z這篡 na Jej r璚e 郵ubowanie (1656). Przed tym samym obrazem postanowi i on tak瞠 po鈍i璚i si Maryi. „Z twarz pochylon ku ziemi — napisze w swoich pami皻nikach — obieca貫m Naj鈍. Maryi Pannie, kr鏊uj帷ej na o速arzu, 瞠 b璠 walczy dla Niej. Jak? — nie wiedzia貫m, ale wyobra瘸貫m sobie walk or篹em materialnym”.

Rych這 jednak doszed do przekonania, 瞠 walki zbrojnej nie da si pogodzi ze stanem duchownym, kt鏎y sobie zamierza obra. Postanowi zatem zrezygnowa z kap豉雟twa i po鈍i璚i si jako 穎軟ierz walce w obronie Ojczyzny. Wtedy to w豉郾ie na terenie Austrii tworzy造 si podziemne organizacje wojskowe, maj帷e na celu wyzwolenie Polski spod okupant闚. Tworzy造 si legiony polskie. Kiedy Rajmund z bratem byli ju zdecydowani, przyby豉 do nich w odwiedziny matka. Skoro jej vVyjawili sw鎩 zamiar, wtedy wyzna豉, 瞠 wraz z ojcem postanowi豉 po鈍i璚i si na wy陰czn s逝瘺 Bo膨. Rajmund uzna w tym dla siebie znak woli Bo瞠j, 瞠 ma pozosta. Poprosi te niebawem o przyj璚ie do nowicjatu (1910). W rok potem z這篡 郵uby czasowe. Poniewa w ma造m seminarium uko鎍zy klas 鏀m gimnazjaln, w roku 1912 prze這瞠ni wys豉li go na dalsze studia do Krakowa. St康 wszak瞠 ze wzgl璠u na jego niezwyk貫 zdolno軼i skierowano go jeszcze tego samego roku 1912 do Rzymu, gdzie zamieszka w mi璠zynarodowym kolegium serafckim. R闚nocze郾ie ucz瘰zcza na znany uniwersytet papieski, prowadzony przez jezuit闚, Gregorianum. Studia filozoficzne (1912-1915), jak i teologiczne (1915-1919) uwie鎍zy dwoma doktoratami. Rajmund okazywa nadto wybitne uzdolnienia matematyczno-fizyczne. Napisa artyku pt. Etereoplan o poje寮zie mi璠zyplanetarnym.

Dnia 1 listopada 1914 roku Kolbe z這篡 profesj uroczyst, w czasie kt鏎ej doda sobie imi Maria. Dnia 28 kwietnia 1918 roku Kolbe otrzyma 鈍i璚enia kap豉雟kie. Rzym by dla o. Kolbego opatrzno軼iowy. W stolicy chrze軼ija雟twa zrozumia, 瞠 nie tylko Polska, ale i ca造 鈍iat powinien nale瞠 do Chrystusa. W 1917 roku przypada造 dwie rocznice, kt鏎e o. Kolbemu da造 wiele do my郵enia: 400-lecie wyst徙ienia Marcina Lutra i 200-lecie powstania masonerii. Dwie te okazje wykorzystali wrogowie Ko軼io豉 dla zamanifestowania do niego nienawi軼i. Burmistrz Rzymu, 砰d, Ernest Nathan, zosta wielkim mistrzem maso雟kim. Zarz康zi on obchody z czarnym sztandarem giordanobrunist闚, na kt鏎ym by znak Lucyfera, depcz帷ego 鈍. Micha豉 Archanio豉. W czasie pochodu wo豉no: „Diabe b璠zie rz康zi w Watykanie, a papie b璠zie jego szwajcarem (gwardzist; s逝g)”. Maksymilian jako 鈍iadek patrzy z najwy窺zym b鏊em i oburzeniem, jak mo積a by這 w Wiecznym Mie軼ie dopu軼i do takiej prowokacji. Jeszcze wi璚ej dra積i豉 go oboj皻no嗆 t逝mu gapi闚, nie reaguj帷ego na to blu幡ierstwo. R闚nocze郾ie w tym samym roku 1917 鈍iat katolicki obchodzi rocznic 75-lecia objawienia si NMP Alfonsowi Ratisbonne.

Wspomniane wypadki natchn窸y Maksymiliana, a瞠by utworzy z jednostek najbardziej bojowych i oddanych Maryi Niepokalanej rodzaj bractwa, kt鏎e by skupia這 w swoich szeregach wszystkich ludzi, kt鏎ym sprawa kr鏊estwa Bo瞠go na ziemi le篡 na sercu. W porozumieniu zatem z prze這穎nymi i po naradzie ze spowiednikiem w tym samym roku 1917, gdy by jeszcze subdiakonem, za這篡 w鈔鏚 swoich koleg闚 Rycerstwo Niepokalanej (Militia Immaculatae). A oto kr鏒ki regulamin, kt鏎y nam wszyslkv o lej c&127;rganizacji powie:

I Cel: Stara si o nawr鏂enie grzesznik闚, heretyk闚, schizmatyk闚 itd., a najbardziej mason闚, i o u鈍i璚enie wszystkich pod opiek i za po鈔ednictwem Niepokalanej.

II Warunki: 1. Ca趾owite ofiarowanie siebie samego Niepokalanej jako narz璠zia w Jej r瘯ach. 2. Noszenie Cudownego Medalika.

III 字odki: 1. O ile mo積o軼i raz na dzie zwr鏂i si do Niepokalanej z aktem strzelistym: O Maryjo, bez grzechu pocz皻a, m鏚l si za nami, kt鏎zy si do Ciebie uciekamy, i za wszystkich, kt鏎zy si do Ciebie nie uciekaj, a zwlaszcza za masonami. 2. Wszelkie godziwe 鈔odki, najakie pozwala stan, warunki i okoliczno軼i, co poleca si gorliwo軼i i roztropno軼i ka盥ego, a zw豉szcza Cudowny Medalik.

Po odczytaniu regulaminu i przyj璚iu go, wszyscy udali si do kaplicy kolegium, gdzie przyj瘭i Cudowny Medalik i odm闚ili akt po鈍i璚enia si i oddania Niepokalanej, u這穎ny przez Kolbego.

W 1919 roku o. Maksymilian powr鏂i do Polski. Bardzo si ucieszy, 瞠 jest ju wolna. Postanowi do這篡 wszystkich si, by by豉 kr鏊estwem Niepokalanej. Zacz掖 wi璚 werbowa ochotnik闚 do Rycerstwa Niepokalanej. W styczniu 1922 roku zacz掖 wydawa w Krakowie Rycerza Niepokalanej. Prze這瞠ni jednak w obawie, 瞠 o. Kolbe zad逝篡 klasztor, wys豉li go do Grodna, gdzie 安i皻y za這篡 zaraz drukarni. Pracowa niestrudzenie nad nowym dzie貫m, kt鏎e uwa瘸 za program swojego 篡cia. Ale te owoce rych這 okaza造 si w ca貫j pe軟i: w 1927 roku Rycerz Niepokalanej wychodzi ju w nak豉dzie 70 000 egzemplarzy, a liczba cz這nk闚 Milicji Niepokalanej (MI) wzros豉 do 126 000 cz這nk闚.

Prawdziwy wszak瞠 rozmach nast徙i dopiero wtedy, gdy o. Kolbe przeni鏀 swoje dzie這 do Teresina, 42 km od Warszawy. W roku 1927 za這篡 tu Niepokalan闚. Kiedy wybuch豉 wojna 鈍iatowa w 1939 roku, klasztor w Niepokalanowie liczy 13 ojc闚, 18 kleryk闚 nowicjusz闚, 527 braci profes闚, 82 kandydat闚 na braci i 122 ch這pc闚 w ma造m seminarium. By to wi璚 najwi瘯szy klasztor w owych latach na 鈍iecie i jeden z najwi瘯szych, jakie znaj dzieje Ko軼io豉. Nak豉d Rycerza Niepokalanej doszed do 750 000 egzemplarzy, Rycerzyk Niepokalanej dla dzieci mia nak豉d 221 000 egzemplarzy, Maly Dziennik osi庵n掖 ju cyfr 137 000 egzemplarzy, ajego wydanie niedzielne 225 000 egzemplarzy. Od roku 1938 Niepokalan闚 posiada w豉sn radiostacj. Nie obywa這 si oczywi軼ie bez trudno軼i. Prasa wolnomy郵na robi豉 wszystko, by dzie這 o鄉ieszy i odstr璚zy od niego przyjaci馧, ale tw鏎 Niepokalanej pokonywa wszystkie przeszkody.

W 1930 roku o. Kolbe opuszcza Niepokalan闚 i w towarzystwie 4 wsp馧braci za zezwoleniem prze這穎nego generalnego udaje si do Japonii, do miasta Nagasaki, gdzie zak豉da drugi Niepokalan闚. W 1931 roku otwar tam瞠 nowicjat, a w 1936 roku ma貫 seminarium. W tym roku Rycerz Niepokalanej w j瞛yku japo雟kim mia ju nak豉d 65 000 egzemplarzy. „Szaleniec Bo篡” zamierza otworzy podobne do Niepokalanowa polskiego i japo雟kiego o鈔odki w ca造m 鈍iecie ku chwale Niepokalanej i rozszerzeniu Jej kr鏊estwa na ziemi. To jednak by這 piek逝 za wiele. Bohaterskie 篡cie mia 安i皻y zako鎑zy jeszcze pi瘯niejsz 鄉ierci. Czerwona korona m璚ze雟twa by豉 ju blisko.

W豉郾ie o. Maksymilian powr鏂i do kraju, by podeprze Niepokalan闚 polski, kt鏎y w czasie jego nieobecno軼i prze篡wa kryzys. I kiedy wszystko ponownie zacz窸o i嗆 z dynamicznym rozmachem, wybuch豉 wojna, a po niej nasta豉 noc okupacji. Dnia 19 wrze郾ia Niemcy przyst徙ili do likwidacji Niepokalanowa. Wraz z o. Kolbe pozostali bracia zostali r闚nie aresztowani i umieszczeni w obozie w Amtlitz (mi璠zy 24 wrze郾ia a 8 listopada). St康 wywieziono ich do Ostrzeszowa (od 9 listopada do 8 grudnia 1939 roku). W sam uroczysto嗆 Niepokalanej, 8 grudnia, nast徙i這 zwolnienie z obozu. O. Kolbe natychmiast powr鏂i do Niepokalanowa. Tu zaj掖 si przygotowaniem 3000 miejsc dla wysiedlonych z Pozna雟kiego, w鈔鏚 kt鏎ych 砰d闚 by這 2000. Zorganizowa nieustann adoracj Naj鈍. Sakramentu, otworzy warsztaty naprawy zegark闚 i rower闚, wystawi ku幡i i blacharni, zorganizowa krawczarni i dzia sanitarny. Tak wielkie skupisko zakonne by這 sol w oku dla okupanta. Dnia 17 lutego 1941 roku gestapo zabra這 o. Kolbego, wywieziono go do Warszawy na os豉wiony Pawiak. Niemiecki stra積ik na widok zakonnika w habicie z r騜a鎍em zapyta drwi帷o, czy wierzy w Chrystusa. Kiedy otrzyma odpowied twierdz帷, uderzy go w twarz. Powtarza這 si to wiele razy, ale o. Kolbe nie ust徙i. 25 maja tego roku wywieziono go do obozu koncentracyjnego w O鈍i璚imiu. Otrzyma numer 16 670. Przydzielono go do oddzia逝 „krwawego Krotta”. Komendant obozu polecaj帷 temu zwyrodnialcowi wi篥ni闚, powiedzia: „Masz tu tych darmozjad闚 i paso篡t闚 spo貫cze雟twa, naucz ich pracowa, jak nale篡”. Krott specjalnie zawzi掖 si na o. Kolbego. Wyznacza mu nieludzk prac, bi go, kopa przy ka盥ej okazji i oblewa stekiem najohydniejszych wyzwisk, katowa go nieraz tak, 瞠 by ledwie 篡wy, ca造 zalany krwi. Gdy pewnego razu Krott wymierzy mu bykowcem 50 uderze, ten straci przytomno嗆. Krott kaza go przykry ga喚ziami i zakopa, ale wsp馧wi篥niowie jako go wydobyli.

Pod koniec lipca 1941 roku uciek jeden z wi篥ni闚 z bloku o. Kolbego. W軼iek造 komendant nakaza zwo豉 na plac ca造 blok i co dziesi徠ego wytypowanego przez siebie wi篥nia skaza na 鄉ier g這dow, w specjalnie na to przygotowanym bunkrze. W鈔鏚 przeznaczonych na 鄉ier znalaz si Franciszek Gajowniczek. Nieszcz窷liwy westchn掖, 瞠 musi opu軼i 穎n i dzieci. Wtedy sta豉 si rzecz, kt鏎a zdumia豉 kat闚. Z szeregu wyszed o. Kolbe i prosi, by jego skazano na 鄉ier zamiast Gajowniczka, kt鏎y sta obok niego. Na pytanie: kim jest? odpar, 瞠 jest kap豉nem katolickim. Jest samotny, a Gajowniczek ma 穎n i dzieci. Poszed na 鄉ier wraz z 9 towarzyszami do bloku 鄉ierci, nr 13. Bunkier, kt鏎y dot康 by miejscem przekle雟tw i rozpaczy, pod przewodnictwem o. Maksymiliana sta si przybytkiem Bo瞠j chwa造. Modlono si i 酥iewano nabo積e pie郾i. Przyzwyczajony do g這du o. Kolbe prze篡 w bunkrze dwa tygodnie bez kruszyny chleba i kropli wody. Wreszcie oprawcy dobili go zastrzykiem fenolu. Sta這 si to 14 sierpnia, w wigili Wniebowzi璚ia Naj鈍. Maryi Panny 1941 roku. O. Kolbe mia zaledwie 47 lat.

Cia這 bohaterskiego m璚zennika zosta這 spalone w krematorium. Ale ca造 Niepokalan闚 sta si jego jednym wielkim sanktuarium. Wszystko tu m闚i o nim, wszystko przypomina jego osob i dzia豉lno嗆. W latach 1948-1954 na miejscu skromnej kaplicy wystawiono do嗆 okaza陰 鈍i徠yni pod wezwaniem Niepokalanej Po鈔edniczki ζsk. Przy wej軼iu do klasztoru mo積a zwiedzi Sal Pami徠ek, w kt鏎ej mo積a zapozna si z 篡ciem 安i皻ego, zobaczy ubo簑chny pokoik o. Kolbego, jak te figurk Niepokalanej, przed kt鏎 si modli.

Dnia 17 pa寮ziernika 1971 roku papie Pawe VI dokona osobi軼ie uroczystej beatyfikacji M璚zennika w obecno軼i dziesi徠k闚 tysi璚y wiernych z ca貫go 鈍iata i ponad 3000 pielgrzym闚 polskich. Dnia 10 pa寮ziernika 1982 roku Ojciec 鈍i皻y Jan Pawe II dokona jego kanonizacji.

Kult 鈍. Maksymiliana rozszed si lotem b造skawicy po Polsce. Diecezja koszali雟ko-ko這brzeska og這si豉 go swoim patronem. W Zdu雟kiej Woli, dzi瘯i inicjatywie miejscowego proboszcza, powsta O鈔odek Pami璚i 鈍. Maksymiliana. Zachowa si tu szcz窷liwie dom rodzinny 安i皻ego przy ulicy jego imienia. 安. Maksymilian Maria Kolbe pozostanie w dziejach Ko軼io豉 w Polsce jako jedna z najpi瘯niejszych jego postaci. Cz這wiek, kt鏎y zaufa Niepokalanej, nie zawi鏚 si, bo zawie嗆 si nie m鏬. Do roku 1982 ku czci 安i皻ego wystawiono w Polsce 61 ko軼io堯w i kaplic, a za granic — 35.

Ks. Wincenty Zaleski SDB

 

安i璚i na ka盥y dzie, Wydawnictwo Salezja雟kie, Warszawa 1998

 

 

 

na pocz徠ek strony
© 1996-1999 Mateusz